NEWTON I JEGO DWUMIAN Historia i znaczenie jednego z najsłynniejszych wzorów
Jak rozwinąć \((a+b)^n\) bez wielokrotnego mnożenia nawiasów? Odpowiedź prowadzi nas do współczynników Newtona, trójkąta Pascala, kombinatoryki i szeregów potęgowych.
Isaac Newton kojarzy się przede wszystkim z prawami ruchu i grawitacją. Jego wpływ na rozwój matematyki był jednak równie ogromny.
Jednym z zagadnień, z którymi szczególnie mocno związane jest jego nazwisko, jest rozwijanie potęg sumy dwóch składników. Klasyczny dwumian Newtona łączy algebrę, kombinatorykę i teorię prawdopodobieństwa, a jego uogólnienia prowadzą dalej — do analizy matematycznej i szeregów potęgowych.
Isaac Newton – geniusz nauki
Fizyk, matematyk i jeden z najważniejszych uczonych swojej epoki.
Nauka opisana językiem matematyki
Isaac Newton wywarł ogromny wpływ na rozwój fizyki, matematyki i astronomii. Łączył obserwację świata z rygorystycznym opisem matematycznym.
Jego Philosophiae Naturalis Principia Mathematica stało się jednym z najważniejszych dzieł w historii nauki.
Newton zajmował się również metodami, które doprowadziły do rozwoju rachunku różniczkowego i całkowego, rozwijanego w tym samym okresie także niezależnie przez Leibniza.
Czym jest dwumian Newtona?
Potęgę sumy można zapisać bez wielokrotnego mnożenia nawiasów.
Dla naturalnego wykładnika \(n\) potęgę sumy dwóch składników możemy rozwinąć według wzoru:
Rozwinięcie składa się z \(n+1\) wyrazów. Potęga \(a\) maleje, potęga \(b\) rośnie, a przed każdym wyrazem pojawia się odpowiedni współczynnik Newtona.
Rozwińmy \((a+b)^4\)
\[ (a+b)^4 = a^4 +4a^3b +6a^2b^2 +4ab^3 +b^4. \]Współczynniki \(1,4,6,4,1\) znajdziemy również w odpowiednim wierszu trójkąta Pascala.
Skąd biorą się współczynniki?
Tutaj algebra spotyka się z kombinatoryką.
Współczynnik stojący przy kolejnym wyrazie oznaczamy symbolem
Współczynnik przy \(a^2b^2\) w \((a+b)^4\)
\[ \binom42 = \frac{4!}{2!\cdot2!} = 6. \]Dlatego środkowy wyraz rozwinięcia ma postać
\[ 6a^2b^2. \]Trójkąt Pascala
Współczynniki dwumianowe można zobaczyć, zanim zaczniemy liczyć.
Każdy wiersz zawiera współczynniki rozwinięcia kolejnej potęgi \((a+b)^n\). Każda liczba wewnątrz trójkąta jest sumą dwóch liczb stojących nad nią.
Rozwiń dwumian samodzielnie
Wybierz wykładnik i zobacz odpowiedni wiersz współczynników.
Generator dwumianu Newtona
Możesz użyć dowolnych jednoliterowych oznaczeń zmiennych.
Newton poszedł dalej
Najważniejsza historycznie była nie tylko skończona wersja wzoru.
Naturalny wykładnik
Dla \(n\in\mathbb N\) rozwinięcie ma skończoną liczbę wyrazów i kończy się po \(n+1\) składnikach.
Wykładniki poza liczbami naturalnymi
Newton rozszerzył ideę rozwinięcia dwumianowego na znacznie szerszą klasę wykładników. Prowadzi to już nie do skończonego wielomianu, lecz do rozwinięć szeregowych.
Historia jest starsza od Newtona
Rozwijanie potęg sumy nie zaczęło się w XVII wieku.
Idee związane ze współczynnikami dwumianowymi pojawiały się w matematyce rozwijanej w Indiach, Chinach i świecie arabskim.
Newton nadał zagadnieniu nowy wymiar, rozwijając ideę poza przypadek naturalnych wykładników i wiążąc ją z rozwijającą się analizą matematyczną.
Współczynniki dwumianowe są obecne w algebrze, kombinatoryce, rachunku prawdopodobieństwa i wielu innych obszarach matematyki.
Gdzie pojawia się dwumian Newtona?
Od prawdopodobieństwa po modele matematyczne i informatykę.
Prawdopodobieństwo
Współczynniki dwumianowe pojawiają się w rozkładzie dwumianowym oraz w modelowaniu powtarzanych prób losowych.
Analiza matematyczna
Idea rozwinięć szeregowych prowadzi do narzędzi wykorzystywanych w analizie funkcji i przybliżeniach.
Fizyka i inżynieria
Rozwinięcia pomagają upraszczać modele i tworzyć użyteczne przybliżenia matematyczne.
Informatyka
Kombinatoryka, współczynniki dwumianowe i rozwinięcia pojawiają się również w analizie algorytmów.
Dlaczego ten wzór jest tak ważny?
Kilka symboli, a za nimi bardzo wiele matematycznych idei.
Dwumian Newtona jest bardzo dobrym przykładem matematycznej elegancji. Jeden wzór łączy kilka pozornie różnych tematów.
To właśnie takie połączenia sprawiają, że pozornie prosty szkolny wzór prowadzi do znacznie głębszej matematyki.
Dwumian Newtona to znacznie więcej niż wzór do rozwijania nawiasów
Z jednej strony pozwala szybko zapisywać potęgi sumy dwóch składników. Z drugiej — prowadzi do współczynników dwumianowych, kombinatoryki, prawdopodobieństwa i szeregów potęgowych.